Uit meer dan gemiddelde belangstelling ben ik op zoek gegaan naar de betekenis van het woord "democratie". Letterlijk vertaald is dat volksregering. Volk lijkt me duidelijk, regeren is besturen. In letterlijke zin is dat dus precies wat (onder meer) het college in Alkmaar doet. Leiding geven aan de stad, waaronder gehoor geven aan de wensen van de daar levende mensen.

Zelf heb ik daar een andere voorstelling bij. Binnen een democratisch stelsel wordt geluisterd naar de stemmen, niet alleen maar naar de eigen onderbuik. Het regeringspluche stoelt op 19 zetels, tegenover 18 van de huidige oppositie. Dat is een krappe meerderheid die wankel is zonder uitgebreide consensus of, waar het meer om draait, kadaverdiscipline. Zetels komen ook tot stand na afronding van de uitgebrachte stemmen. Wat ik graag zou willen weten, is hoe op basis van die stemmen de zetelverdeling zou zijn, of er dan een echte meerderheid is voor deze coalitie die met ijzeren kettingen lijkt te zijn gesmeed.

Waarbij ik echt wel begrijp dat binnen coalities concessies worden gedaan, of water bij de wijn. Dat kan een slap aftreksel worden, weinig smaakvol. Deze coalitie lijkt niet van roestvrij staal, eerder kadaverdiscipline. En kadavers associeer ik met meer dan lijken in de kast, vooral met rotting, een woord dat voortvloeit uit roten, stengels vochtig houden. Een rotting is ook een wandelstok, lees ik verder, van rotan, een buigzame houtsoort. Met een ander woord is dat flexibel, het tegengestelde van star.

Het zou van een echt democratisch gehalte getuigen, als er naast de meerderheidsstandpunten ook ruimte is om te luisteren naar tegengeluiden. Met een grondige, zorgvuldige afweging van voors en tegens, dus met besluitvorming op basis van argumenten, iets wat trouwens behoort te gelden voor elke partij. Zo niet, dan wordt het een dictatuur en dat is niet de bedoeling van het stelsel waarvoor ooit is gekozen. Al is het niet de gemakkelijkste weg, democratie.

Klaas Luchtmeijer

Zo'n avond is, nog afgezien van het aantal beschikbare plaatsen, niet voor iedereen weggelegd. Voor sommigen is het een hele ribbenkast en dus een holle maag, maar gelukkig is er de Alkmaarpas die iets van uitkomst biedt. Een korting van maar liefst 2 euro en vijftig cent, dat zet zoden aan de Dijk. Het is net genoeg voor een kopje koffie in de pauze. Cultuur is echt niet elitair, hooguit niet voor iedereen wegelegd. Echt niet.

Klaas Luchtmeijer

Er gaan politieke stemmen op om Alkmaar flink uit te breiden. Als dat niet kan binnen de beperkte gemeentegrenzen, dan maar daar buiten. In de tegenwoordige en hopelijk ook in de toekomstige tijd hoef je daar geen oorlog meer voor te voeren. Ondanks de gevechten die in politieke zin en hopelijk ook (en vooral) met de burgers zullen worden geleverd.

Schaalvergroting heeft voordelen. Je mag als vergrote schaal een vergrote mond opzetten en daardoor wordt beter naar je geluisterd. En de kosten gaan omlaag als bij een inkoopcombinatie.

Schaalvergroting heeft nadelen. De stemmen van de burgers worden minder goed hoorbaar. Dat merken we op grotere schaal in Europa, of de Europese Unie. Mensen voelen zich minder gehoord en raken door de grotere afstand in verzet. Waarna er PVV-achtige groeperingen ontstaan ter verwoording van groeiend ongenoegen. Dat zorgt weer voor extra kosten, zeg maar kiezersmarketing.

Schaalvergroting heeft dus voor- en nadelen. Ik zit te denken aan scharreleieren, de kleintjes zijn smaakvoller, steviger, de grote vullen meer maar hebben een broze schaal. Breekbaar. Er zal nog wel een tijdje tumult blijven in het menselijke kippenhok.

Klaas Luchtmeijer

In den beginne, zoals dat zo mooi wordt genoemd, was er één mens. Moeilijk voorstelbaar, de vraag van kip en ei, het werden er vervolgens twee. Met bij iedere vraag twee mogelijkheden: ze waren het eens of oneens. In het eerste geval was dat fijn en handig, in het andere lastig, dan staken de stemmen. Geleidelijk kwamen er meer en meer mensen in verschillende omstandigheden, meer voor- en tegengeluiden, meer vragen dan antwoorden, die op hun beurt weer volgende vragen oproepen. Een oneindige cirkel, vicieus, met veel verschillende meer- en minderheden. Zoveel mensen, zoveel wensen. Daardoor ontstonden afbakeningen van gebieden, territoriumgedrag. Grenzen.

Migratie is al even oud. Zoektochten naar primaire levensbehoeften als water en voedsel, bij voorkeur met een dak boven het hoofd, bescherming tegen de elementen, de natuur. Natuurlijke overleving van West naar Oost en weer terug, in het kringetje dat de aarde is. Toen die cirkel rond leek, kwamen er ontdekkingsreizen bij naar Noord en Zuid. Overal vind je wel iets en laat een mens iets achter, zoals sporen.

Mijn vader arbeidsmigreerde rond 1960 van Overijssel naar de Zaanstreek. Werk in overvloed, hard werken, beter verdienen. Forenzend tot het wonen was geregeld, een flat, anders dan de barakken van de Turkse toen nog gastarbeiders. Spanjaarden en Italianen, bij voorbeeld, vonden op andere manieren hun woonweg. Het was een tijd van groei, van overvloed, van ruimte in veel opzichten.

Nu is het dringen geblazen. Voor werk en wonen, met meer en meer mensen, met uiteenlopende wensen. Gastarbeiders en andere migranten heten nu allochtonen of gelukzoekers. Wie is dat niet, vraag ik me af. Geluk zoeken we allemaal, op verschillende manieren. Het andere heeft met grenzen te maken, geografisch en menselijk. Geboren in Overijssel, maakt dat me in Noord-Holland tot een allochtoon, tot een gelukszoeker? Of vertoon ik in wezen niets meer of minder dan menselijk gedrag? Daarover zullen ongetwijfeld de meningen verdeeld zijn. Jammer dat de discussie zo is opgelaaid en leidt tot verhitte gemoederen.  Het gaat eigenlijk nergens over. Behalve over grenzen. 

Klaas Luchtmeijer